Geen categorie

Heeft mijn hond pijn?

Pijn kan zich op verschillende manieren manifesteren, waaronder veranderingen in de beweging van de hond en veranderingen in hun gedrag. Vaak wordt pijn nog onvoldoende gediagnosticeerd. Een hond hoeft niet door het leven te gaan met pijn. Er zijn tegenwoordig heel veel mogelijkheden om pijn te behandelen. Een daarvan is massagetherapie.

Wat is pijn?

Wat is pijn, en hoe kun je met massage pijnvermindering geven? Dat is nog best wel lastig uit te leggen omdat we eigenlijk nog niet alles weten van pijn en pijn wordt door iedereen weer anders ervaren.

Pijn is onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring door (mogelijk)weefselschade. Pijn kan ook ontstaan zonder aanwijsbare lichamelijke oorzaak.

Pijn is altijd subjectief en hangt mede af van individuele interpretatie en levenservaringen. Aldus Ben van Cranenburgh in het boekje “Pijn, waarom?”.

Tot de jaren 80 werd over het algemeen aangenomen dat pijn iets is wat je bewust waarneemt. Als je geen bewustzijn hebt, heb je dan ook geen pijn?

Over pijn bij dieren is pas sinds de jaren 90 veel meer onderzoek gedaan. Maar vooral de laatste 10 jaar heeft pijntherapie een enorme ontwikkeling doorgemaakt.

Er zijn 4 belangrijke aspecten bij pijngewaarwording.

1. sensorische gewaarwording  (pijngewaarwording)
2. emotionele gewaarwording (pijnbeleving)
3.  een relatie met weefselbeschadiging (nociceptie)
4. gedrag (pijngedrag / coping-gedrag)

Hoe kan het dat je pijn voelt?

Daarvoor moeten we kijken naar hoe het willekeurig zenuwstelsel is opgebouwd. Het willekeurig zenuwstelsel bestaat uit een tweetal ‘systemen’:

  • Het centrale zenuwstelsel bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg;
  • Het perifere zenuwstelsel bestaande uit een willekeurig (somatisch) en een onwillekeurig (autonoom) zenuwstelsel. Het somatisch zenuwstelsel zorgt voor de interactie met de buitenwereld. De sensorische (‘gevoels-‘) geven constant informatie door aan de hersenen zodat de motorische (‘bewegings-‘) zenuwen de skeletspieren kunnen aansturen. Het autonome zenuwstelsel regelt de lichaamsfuncties die je niet zelf aanstuurt, zoals zweten en doorbloeding.

Als je een pijnprikkel voelt, voel je deze met de sensorische zenuwen. Deze sturen dan een signalen door naar de hersenen via pijnpoorten. Deze geven de pijnprikkels door aan de hersenen. De hersenen sturen dan signalen terug naar de spieren om te bewegen (bijvoorbeeld je hand wegtrekken van een kokende waterketel).

Pijn begint dus bij de zenuwen. Als het pijnsignaal de hersenen bereikt, gaat deze naar de thalamus. Deze stuurt het signaal weer door naar verschillende hersenengebieden voor verwerking. Deze gebieden zoeken uit waar de pijn vandaan komt en vergelijkt deze met andere soorten pijn die ze al kennen. Op deze manier wordt er in de hersenen een afweging gemaakt of deze pijn belangrijk is of niet.

Acute vs chronische pijn

Hoewel pijn ongewenst is, heeft pijn wel degelijk een belangrijke, beschermende functie. We kunnen pijn onderscheiden in verschillende soorten.

Bij somatische pijn (ook wel fysiologische pijn) is er sprake van weefselschade of een aandoening in een orgaan of lichaamsdeel. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een spierscheuring, buikpijn of een snee in de voetzool. We spreken dan meestal van acute pijn.

Neurogene pijn kan je omschrijven als pijn door beschadiging aan de zenuwen, ruggenmerg of hersenen en is vaak chronisch.

Eigenlijk best lastig te begrijpen. Kijk maar eens naar de onderstaande tabel. Hier staat beschreven wat er bij een hond gebeurt bij acute of chronische pijn:

AcuutChronisch
– hartslag omhoog
– bloeddruk omhoog
– ademhaling omhoog
– hond is rusteloos
– hond is vocaal (bv piept of jankt)
– hond vertoont vermijdingsgedrag
– hond is angstig

– hond heeft slaapstoornissen
– hond is geirriteerd/aggresief
– verminderde eetlust
– mentale depressie
– verhoogde gevoeligheid (hyperalgesie)
– sociale terugtrekking

Herkennen van pijn

Pijnbestrijding

Pijnbestrijding kan en wordt op verschillende niveaus en manieren in gezet.  De belangrijkste reden is het vergroten van het welzijn van jouw hond. Veel klachten zullen verminderen of zelfs verdwijnen door het geven van bijvoorbeeld pijnstillers. Ook kunnen gedragsveranderingen minder worden, zal de hond actiever worden en ook de ademhaling, hartslag en bloeddruk zal weer normaal worden, wat ook belangrijk is voor de rest van de functies van het lichaam.

Maar het meer bewegen is echter ook het grootste gevaar bij het geven van pijnstillers. Het dier zal het pijnlijke lichaamsdeel meer gebruiken waardoor er meer schade kan komen door overbelasting.

Het is daarom heel goed om te kijken wat er allemaal kan qua pijnbestrijding en tot hoe ver je moet gaan. Geef niet alleen of zomaar pijnstillers (NSAID’s). Dit verhult vaak de pijn. Het is veel belangrijker om de oorzaak van de pijn op te lossen, als dat kan. En daar kunnen een aantal andere middelen en oplossingen goed bij helpen:

  • voeding
  • voedingssupplementen
  • natuurlijke geneesmiddelen
  • fytotherapie
  • acupunctuur
  • hydrotherapie
  • osteopathie
  • fysiotherapie
  • chiropractie
  • massagetherapie.

KynoFlow beschikt over een netwerk op al deze disciplines en kan jou en je hond helpen om de juiste weg te vinden als het gaat om pijnbestrijding.

Maar zelf kan ik natuurlijk met massage en bewegingstherapie ook veel voor jouw hond doen!

Hoe kan massage helpen bij pijn bij honden?

Wanneer honden pijn hebben, nemen ze vaak een aangepaste houding aan of passen ze zich aan tijdens het bewegen. Dit doen ze om verdere schade te beperken en om pijn te verminderen. Ofwel om zichzelf te beschermen. Deze beschermende strategie kan juist een andere pijncyclus starten. Het veranderen van je houding en bewegingspatroon kan andere delen van het lichaam van de hond overbelasten en nieuwe pijnpunten kunnen ontwikkelen. Verder kan pijn een hele keten van geen zin om te bewegen, tot overgewicht tot depressie in gang zetten. Waardoor de klachten uiteindelijk alleen maar toenemen.

De wetenschap stelt dat wanneer de hond eenmaal een aangepaste houding heeft aangenomen “het onwaarschijnlijk is dat farmacologische interventie alleen effectief zal zijn bij het verlichten van de chronische pijntoestand”. Oftewel het geven van pijnstillers heeft zeer waarschijnlijk niet het gewenste effect, namelijk pijnreductie. Dit is waar massagetherapie effectief kan zijn. Massage brengt het zachte weefsel weer in beweging om pijn te verminderen en mechanische spanningen te veranderen.

Massage kan de bloedsomloop verbeteren om de spieren te hydrateren en voedingsstoffen te geven, terwijl passieve bewegingen en stretchen de gezondheid van de gewrichten kan verbeteren. Ten slotte kan massage ook pijn en angst bij honden verminderen.

Hoe werkt massage om pijn te verlichten?

Er zijn verschillende theorieën over het mechanisme waarmee massage pijn verlicht. Er wordt gedacht dat de directe massagedruk de overdracht van pijnsignalen remt. Dit mechanisme biedt pijnverlichting op korte termijn.

Massage biedt ook een analgetisch (verdovend) effect op langere termijn door het pijnonderdrukkingsmechanisme te stimuleren. Massage stimuleert kernen in de hersenen om endorfines vrij te geven. De afgifte van deze stof vermindert de perceptie van pijn.

Ten slotte is massage effectief bij het verminderen van ontsteking en het stimuleren van het genezingsproces. Nadat de acute fase van een trauma is verstreken, is massage effectief bij het stimuleren van de bloedsomloop. Dit zorgt ervoor dat voedingstoffen en zuurstof beter bij het  trauma of de plaats van het letsel kan komen en afvalstoffen makkelijker afgevoerd kunnen worden. Dit bevordert het herstel.

Tot slot

Pijn is een heel complex iets. Het is niet terug te lijden naar een plek in de hersenen. Het hele lichaam, verschillende delen in de hersenen werken samen in de waarneming van pijn. Dit maakt ook dat pijn voor iedereen en dus ook voor elke hond anders is.

Pijn aanpakken vanuit alleen maar pijnstillers is in mijn ogen onvoldoende. Een hond die benchrust krijgt naar een operatie kan daar heel ongelukkig van worden en de eigenaar ook. De pijn zal dan zelfs toe kunnen nemen. Een combinatie van pijnstillers, massage en aangepaste beweging werkt elkaar absoluut niet tegen. Sterker nog, ik ben van mening dat het herstel alleen maar beter verloopt als je het van alle kant goed aanpakt.

KynoFlow is PijnCoach, een deskundige op het gebied van pijn bij honden. Ik werk samen met jou, de hondeneigenaar, om het beste resultaat te krijgen. Samen kijken wat jouw hond nodig heeft. Meer weten over mijn werk als PijnCoach?

Neem vrijblijvend contact met mij op om te kijken wat ik voor jouw hond kan betekenen.

[bron: https://www.fullstride.com.au/blog/Pain+management+for+dogs]

Massage na een operatie

Massage kan helpen bij het herstel na een operatie of een blessure. Wel zijn er een aantal zaken waar we rekening mee moeten houden, zoals wat voor een operatie heeft de hond gehad, hoe geneest de wond, hoeveel pijn heeft de hond enzovoort. Als massage therapeut maak ik een afweging of massage jouw hond helpt bij zijn herstel.

Massage therapie ondersteunt de revalidatie van jou hond. Hieronder zie je welke bijdrage massage kan leveren bij het herstel van jouw hond.

Doelen van post-operatie massage behandelingen voor honden

Ontsteking en zwelling rond de wond verminderen

72 uur na de operatie kan massage al effectief  ingezet worden. Door het stimuleren van de circulatie helpt massage bij het verwijderen van anesthesieresten en ontstekingsmediatoren die zich ophopen in het lichaam en bij de wond.

Het stimuleren van een goede bloedsomloop is bij een hond na de operatie extra belangrijk omdat ze vaak ook minder bewegen.

Pijn verminderen

Massage speelt ook een rol bij het verminderen van pijn na een operatie.

Pijn is immers stress. En bij stress reageert het zenuwstelsel met afgifte stresshormonen en verstoring afgifte neurotransmitters

Door massage beïnvloeden we het zenuwstelsel. Zo stimuleren we allerlei processen in het lichaam die invloed hebben op de pijnwaarneming (desensitisatie door pijnreceptoren in de diepe fascie prikkelen).

Het geeft ook een ontspanningsreactie waardoor honden beter kunnen rusten en dat komt de genezing ten goede.

Honden hebben na een operatie vaak ook te maken met een verminderde circulatie doordat ze minder bewegen. Dit heeft invloed op de fasciale lagen en dit kan pijn of ongemak veroorzaken. Fascia hoort over elkaar heen te glijden. Wanneer als de fascia wordt gehecht, kan het niet goed meer over elkaar glijden. Dit kan er voor zorgen dat de zenuwuiteinden overprikkeld raken. Dit ervaart de hond als pijn.

Deze pijn in de fasciale lagen kan zich uitbreiden naar andere gebieden en klachten geven die niets met de operatie te maken hebben, zoals bijvoorbeeld rugpijn. De mechanische druk van massage op de fascia, verlicht de spanning en herstelt de elasticiteit om fasciale lagen normaal te laten glijden. Wanneer de fascia weer los komt, worden de zenuwuiteinden ook minder geprikkeld en zal de pijn sensaties verminderen.

Massage stimuleert de bloedsomloop om zuurstof en voedingsstoffen te trekken om de fascia, bindweefsel, spieren en andere zachte weefsels te smeren. Verhoogde circulatie hydrateert de fascia en massage compressies verbeteren de elasticiteit, zodat de gezamenlijke beweging is onbeperkt en gespierde functie hersteld.

Herstel door (actieve of passieve) bewegingen

Dit is vooral belangrijk voor honden die herstellen van pees- of ligamentt-operaties. Maar het is ook belangrijk voor honden die na de operatie minder mobiel zijn worden. KynoFlow zorgt ook voor oefeningen (passief en actief) zodat het lichaam, de spieren en de gewrichten in beweging komen. Is jouw hond nog niet in staat om zelf te bewegen, dan zal ik met passieve beweging het lichaam stimuleren. Zachte passieve bewegingsoefeningen helpen bij de genezing en helpen om spiervermindering en andere klachten die ontstaan door immobiliteit te voorkomen.

Zachte stretchen is een andere nuttige techniek om beweging te herstellen. Stretching  verbetert de spierspanning en elasticiteit van ligamenten, pezen en gewrichtskapsels. Verbeterde elasticiteit in deze structuren helpen weer bij een beter gecoördineerde beweging.

Als de hond al wat verder in zijn herstel zit, kunnen we ook aan de slag gaan met actieve oefeningen. Het verschil met passieve oefening is dat de hond zelf zijn ledematen in beweging zet.

Spieratrofie te beperken

Massage verlicht spierspanning, zodat spieren normaal kunnen functioneren en hun spierspanning kunnen behouden. Wanneer een spier gewond of overbelast is en gecontracteerd blijft, kan de stroom van motorische zenuwimpulsen worden belemmerd. Zonder zintuiglijke zenuwimpulsen zullen de spiervezels verminderen.

Om compenserende spierspanning vrij te geven

Na een operatie aan een poot zal de hond deze in eerste instantie nog niet gaan belasten. Dit zorgt voor extra belasting in de andere poten. Om overbelasting tegen te gaan kan massage helpen. Bovendien kunnen we met oefeningen de hond stimuleren de aangedane poot weer te gaan gebruiken.

Laat je dit allemaal zijn gang gaan tijdens het herstel na een operatie loop je de kans dat je hond (later) andere klachten gaat krijgen die veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een verkeerde gewichtsverdeling op de 4 poten of een overbelasting van bepaalde spieren. Regelmatige korte massage, stretching en oefeningen na de operatie kan dit voorkomen.

Herstelplan na de operatie

Massagetherapie biedt een scala aan voordelen voor honden bij herstellen van een operatie. In combinatie met versterking en coördinatie activiteiten, kan jouw hond als snel weer zijn activiteiten oppakken.

Voor geplande operaties is het belangrijk om het herstelplan van uw hond na de operatie te bespreken met uw dierenarts en chirurg. Zij kunnen, op basis van de leeftijd van uw hond, gezondheidstoestand en type operatie, het volgende adviseren op het gebied van revalidatieplan na de operatie:

  • Timings – wanneer kan je beginnen met de herstelactiviteiten
  • Type activiteit en wat je moet bereiken met de activiteit.
  • Frequentie en hoe dit kan veranderen door de herstelfasen.
  • Intensiteit van herstelactiviteiten en hoe dit zal veranderen door de herstelfasen.

KynoFlow kan samen met jou en eventueel de behandeldarts ook een herstelplan opstellen. Je helpen met de oefeningen. Hiervoor beschikt KynoFlow over allerlei materialen die hierbij ingezet kunnen worden. Denk hierbij aan balanskussens, ondersteunende materialen, opstapjes, trainingsmaterialen en dergelijke.

In een consult kunnen we massage therapie en oefentherapie combineren. Ook leer jou als eigenaar hoe je zelf je hond dagelijks kan masseren om het herstel te bevorderen. Wil je meer weten over massagetherapie na een operatie? Neem dan contact op.

[bron: https://www.fullstride.com.au/blog/can-massage-help-my-dog-recover-from-surgery]

1